logo
tel_1
home_1 contact_1 map_1
face_1 twit_1 link_1 msn_1 you_1
 
1 3 5
7 9
11
 
   
2008 yılı sonları Beylerbeyi Eski Defterdar Evi restorasyon ve dekorasyon işinde ça-ıştı.2009 yılında Dubai Rixos Ottoman Palace Otel’de kalemişi ekip sorumlusu oalarak çalıştı.2010 yılında Güney Afrika Johanesburg’ta Nizamiye Külliyesi kalemişi desen ve renk sorumlusu olarak çalıştı.Buradan döndükten sonra kendi işini yapmaya başladı.
 
 

KALEM İŞİ NEDİR?
 

Kalemişi, mimaride duvar, kubbe ve tavanlarda, ahşap, taş, bez gibi malzemeler üzerine renkli boyalar ve altın varak kullanılarak yapılan süslemelerdir. Bu süslemeleri yapan kişilere 'kalemkar', desenleri hazırlayan kişilere de 'nakkaş' denir.

Yarı geçirgen eskiz kâğıdına, kurşun kaleme çizilen kurallı ve geleneksel desenler çizilir. Çizilen bu desenler iğnelenerek delinir ve uygulanacağı yüzeye renkli tozla tampon yapılarak desenin bu deliklerden yüzeye aktarılması sağlanır. Çeşitli renkler ve fırçalar kullanılarak bu desenler boyanır, yine ince fırçalar ile kontürlenmesi (tahrirlenmesi) ile süsleme tamamlanır.

Türk Kalemişi Sanatı, Orta Asya’ya dayanır. 8-9. Yüzyıl Türk Uygur sanatı ile başlayıp, Türklerin göçleri ile Anadolu topraklarına taşınmıştır.Türklerin İslamı kabulü ile kalem işinde kullanılan motifler İslam sanayıtla aynı tarzda buluşmuş ve gelişmiştir. Kalemişi sanatı, Büyük Selçuklu, Selçuklu, Beylikler Dönemi, Erken Osmanlı, Osmanlı İmparatorluğu Klasik Dönem, Eklektik (Barok, Rokoko, Ampir sentezi) Dönem, Cumhuriyet sonrası ve de günümüze kadar gelen bir tarihsel bir tarz süreci yaşamıştır.

 

KALEM İŞİ TEKNİKLERİ
 
1- Sıva Üstü Kalem İşi
  
Horasan veya çimento harçlı sıva üstüne iki değişik şekilde ayrı ayrı malzemelerle uygulanmaktadır.
1a.Sıva yüzeyine sürülen kireç badana üzerine kalem işleri yapılmaktadır. Kullanılan malzeme; toprak, bitkisel ve metal oksit boyalarla, bu boyaları yapıştırıcı özelliği olan Arap zamkı ve yumurta akı iken, son yüzyılda tutkal olan yapıştırıcı malzemenin harmanlanmasıdır. Nakışlar kalıplara çizildikten sonra kalıplar üzerindeki resimler iğne ile delinerek sıva üzerine aktarılır, daha sonra renklendirilir ve tahrirlenir.
Bu türdeki kalem işlerinin en eski örnekleri Osmanlı Dönemi’nde 15. yüzyıldan itibaren görülmektedir. Malzemenin kalitesi, mimarinin dayanıklılığı ve bakıma göre kalem işleri uzun yıllar kalıcı olabilmektedir. Bugün orijinalliğini koruyabilmiş en eski kalem işleri 15. yüzyıl başlarına ait Bursa ve Edirne’deki cami ve türbelerde bulunmaktadır.
1b.Sıva üstü çalışma, yağlı boya kullanılarak yapılan tekniktir. Horasan, çimento ve harçlı sıva üzerine alçı sıva sürülür. Bu zemin üzerine de macun çekilerek çalışma zemini hazır hâle getirilir ve yağlı boya malzemesi ile uygulamaya geçilir. Daha çok 18. ve 19. yüzyıllarda çalışılmış bir tekniktir.
2- Ahşap Üstü Kalem İşi
 
Dış etkenlerden yalıtılmış olması, taşıyıcı zeminden çok dekorasyon amacıyla yapılması, sıva üstü tekniğine göre çok daha kalıcı ve dayanıklı olmasını sağlamıştır. Yapılan süslemenin üzerine çekilen şeffaf sır tabakası da önemlidir. Bu tabakadan dolayı yapılan işlere lâke veya edirnekârî de denilmektedir. Kullanılan boya malzemesi yağlı boya veya tutkalla olmalıdır. Yağlı boya kullanıldığı zaman süslemenin üzerine sır tabakası farklı şekilde sürülür veya hiç sürülmez.
Mimar Sinan’ın eserlerinde özellikle camilerde görülmektedir. Hünkâr mahfili tavanları ve müezzin mahfili tavanlarında bu süslemelere yer verilmiştir. Kimi zaman desenler tezhip kadar ince ve itinalı çalışılmış; bu örneklerde altın varak bolca kullanılmıştır. Ustalık isteyen bir tekniktir, çalışmaların çoğu atölyede tezgâh üzerinde çalışılıp sonra yerine monte edilmektedir.
3- Taş veya Mermer Üstü Kalem İşi
 
Bu teknikte boya malzemesi tutkallı veya yağlı boya türündedir. Mermer üstü süslemede özellikle altın varakta kullanılmıştır. Rüstem Paşa Camii kapı üstü konsollarında, Sultan Selim Türbesi’nde, Edirne Selimiye Camii kemer altlarında güzel örnekleri görülmektedir.
4- Deri ve Bez Üstü Kalem İşleri
 
Kaplamalı ahşap konstrüksiyon üzerine deri veya keten bezinin gerilerek bir tuval şeklini almasından sonra kalem işi uygulanmasına geçilir. Kullanılan malzeme genellikle yağlı boya ve tutkallı boya türündendir. 18. ve 19. yüzyıllarda daha çok kullanılmış bir tekniktir.

 
5- Malakari teknikleri
 
Atölye çalışmalarımızda malakari tekniği kullanmamamıza karşın bu teknik ahakkında bilgi vermeyi uygun buluyoruz. Bu teknikte motifler alçı kabartma olarak uygulanmış ve kendi içinde üç bölüme ayrılmıştır: Düz malakârî, müzeyyen malakârî ve rölyef malakârî.
Bu teknikte sıvalı alanlara yapılacak malakârînin çeşidine göre 3-5 mm. kalınlığında alçı sıvanır. Sıvanmış alçının kuruması beklenmeden sistre edilerek düzeltilir.

5a- Normal (Düz) Malakârî: Yüzey zerine yapılacak olan süsleme, tozlanarak çıkartılır. Özel bıçaklarla motiflerin kenarları zemine eğimli olarak düzenli bir şekilde kesilir. Desenlerin zeminleri göz önünde bulundurularak motifler kabartma şeklinde elde edilir. Bu tür malakârîye denilmektedir.
5b- Müzeyyen Malakârî: Motiflerin içleri, aytıntıları kesilip oyulur.
5c- Rölyef Malakârî: Ayrıntılar belirlenerek zeminle motifin  sağlanarak kesim yapılır. Özel bir kabartma işlemidir. Taş oyma işçiliğinde olduğu gibi motifler ayrıntılılı bir şekilde kesilir.

5d- Hendese Malakari: Geometrik şekillerden oluşur.
Malakârî süslemesini Kadırga’da bulunan Sokullu Mehmet Paşa Camii’nin fevkani avlusuna giriş bölümünde, iki tavan ve şadırvanın kubbe eteklerinde görebiliriz.
Son olarak kabarık desenlerin zeminleri farklı renklerle boyanır. Mercan, aşı kırmızısı, kobalt, turkuaz mavi ve yeşil en çok kullanılan renklerdir.

 

   
   
face_1 twit_1 link_1 msn_1 you_1